Petrol Ofisi şirketinin sahibi kim ?

Sarp

New member
Petrol Ofisi Şirketinin Sahibi Kim? Benzin İstasyonundan Vitol’e Uzanan Hikâye

İtiraf edeyim, “Petrol Ofisi’nin sahibi kim?” sorusu ilk bakışta oldukça basit görünüyor. Hani markette kasaya gidip “Bu çikolatanın sahibi kim?” diye sormak gibi. Fakat Petrol Ofisi söz konusu olunca iş biraz değişiyor. Çünkü şirketin arkasındaki yapı, yıllar içinde Türkiye’den Doğan Holding’e, Avusturyalı enerji şirketi OMV’den küresel enerji ve emtia şirketi Vitol’e uzanan epey hareketli bir ortaklık hikâyesine sahip.

Üstelik mesele yalnızca “Kim satın aldı?” sorusundan ibaret değil. Petrol Ofisi bugün yaklaşık 2.700 istasyon, yakıt terminalleri, havaalanı ikmal operasyonları, madeni yağ üretimi ve geniş lojistik altyapısıyla oldukça büyük bir enerji grubunun parçası. Petrol Ofisi

Dolayısıyla kahveyi alıp biraz geriye yaslanmakta fayda var. Çünkü bu hikâyede petrol kadar şirket satın almaları da akıyor.

Petrol Ofisi’nin Bugünkü Sahibi Kim?

Kısa cevabı en başta verelim: Petrol Ofisi’nin ana yatırımcısı Vitol’dür.

Daha teknik ifadeyle Petrol Ofisi, Vitol Investment Partnership Ltd. ile bağlantılı şirketler üzerinden kontrol edilmektedir. Petrol Ofisi’nin kendi kurumsal açıklamasında da ana yatırımcısının Vitol olduğu belirtiliyor. Petrol Ofisi+1

Vitol ise sıradan bir akaryakıt şirketi gibi düşünülmemeli. Küresel ölçekte enerji ve emtia ticareti yapan büyük bir şirket. Petrol Ofisi’nin Vitol bünyesine geçmesi de bir anda gerçekleşmiş bir olay değil; 2017 yılında tamamlanan önemli bir satın alma işleminin sonucu.

Yani bugün bir Petrol Ofisi istasyonuna girdiğinizde tabelada gördüğünüz marka Türkiye’de köklü bir geçmişe sahip olsa da şirketin arkasındaki sermaye yapısında uluslararası bir enerji devi bulunuyor.

Vitol Petrol Ofisi’ni Ne Zaman Satın Aldı?

Hikâyenin dönüm noktası 2017.

OMV, 3 Mart 2017’de Petrol Ofisi’ndeki yüzde 100 hissesini Vitol Investment Partnership Ltd.’nin iştiraki olan VIP Turkey Enerji A.Ş.’ye satmak üzere anlaşmaya vardığını açıkladı. İşlemin toplam değeri 1,368 milyar avro olarak duyuruldu. OMV+1

Satış, gerekli düzenleyici onayların tamamlanmasının ardından 13 Haziran 2017’de kapandı. Vitol de aynı gün satın alma işleminin tamamlandığını açıkladı. Vitol.com

Burada küçük ama önemli bir ayrıntı var: “Petrol Ofisi’ni Vitol aldı” demek günlük kullanım açısından doğru olsa da hukuki şirket yapısında satın alma işlemini Vitol’ün bağlı şirketi VIP Turkey Enerji A.Ş. gerçekleştirdi.

Forumlarda bazen bu ayrıntıların arasında insan kaybolabiliyor. Birisi “Vitol aldı” diyor, diğeri “VIP Turkey aldı” diyor, üçüncü kişi de “Ben zaten BP kullanıyorum” diyerek konuyu kapatıyor. Oysa üçü aynı masada otursa konu gayet anlaşılır hale geliyor.

Peki Petrol Ofisi Daha Önce Kimin Şirketiydi?

İşin en ilginç taraflarından biri de burada başlıyor.

Petrol Ofisi 1941 yılında Türkiye’de petrol ürünlerinin kamu ve özel sektöre arzını sağlamak amacıyla kuruldu. Daha sonraki yıllarda özelleştirme sürecine dahil edildi. 2000 yılında hisselerin yüzde 51’i, İş Bankası ve Doğan Şirketler Grubu’nun oluşturduğu ortak girişim üzerinden satıldı. Sonraki yıllarda hisse yapısında yeni değişiklikler meydana geldi. OMV

2006 yılında ise Avusturyalı enerji şirketi OMV, Petrol Ofisi’nde yüzde 34 pay satın aldı. OMV sonraki yıllarda payını artırdı ve 2010 yılında Doğan Holding’in yüzde 54,14’lük hissesini de satın alarak şirketteki kontrolünü büyük ölçüde tamamladı. OMV

Başka bir ifadeyle Petrol Ofisi’nin sahiplik hikâyesi şöyle özetlenebilir:

Türkiye’de kamu kuruluşu → özelleştirme → Doğan/İş Bankası ortaklığı → OMV → Vitol.

Şirketlerin hayatı bazen insan ilişkilerine benziyor. İlk ortaklık “Birlikte büyürüz” diye başlıyor, birkaç yıl sonra masaya yeni biri geliyor, derken düğün salonunda herkes birbirine “Siz hangi taraftandınız?” diye soruyor.

OMV Neden Petrol Ofisi’ni Vitol’e Sattı?

Bu soru bence sahiplik konusunun en ilginç kısmı.

OMV, Petrol Ofisi’ni 2017 yılında Vitol’e satarken bunun şirket stratejisinin bir parçası olduğunu açıkladı. OMV, Petrol Ofisi’ni kendi entegre değer zincirine beklediği şekilde dahil etme planının gerçekleşmediğini ve satışın kurumsal stratejisini uygulama açısından doğru adım olduğunu belirtti. OMV

Burada erkeklerin “stratejik düşünmesi”, kadınların ise “ilişkileri yönetmesi” gibi klişe bir ayrım yapıp meseleyi basitleştirmek çok kolay. Fakat gerçek şirket dünyası bundan daha karmaşık.

Örneğin bir finans yöneticisi kadın, satın alma kararını tamamen rakamlara dayandırabilir. Bir erkek yönetici ise bayi ilişkilerinin korunmasını şirket değerinin temel unsurlarından biri olarak görebilir. Başka bir erkek çalışan müşteri sadakatine odaklanırken, başka bir kadın yönetici lojistik maliyetlerini ilk sıraya koyabilir.

Yani strateji erkek işi, empati kadın işi değildir.

İyi yönetim; veri, insan, ilişki, risk ve uzun vadeli hedefleri aynı tabloda görebilme becerisidir.

Petrol Ofisi gibi binlerce çalışanı, binlerce istasyonu ve çok geniş bir bayi ağı bulunan bir şirkette sadece Excel tablosuna bakarak karar vermek de, sadece “Müşteri bizi seviyor” diyerek karar almak da yeterli olmaz.

Vitol Nasıl Bir Şirket?

Vitol’ü anlamadan Petrol Ofisi’nin bugünkü sahipliğini tam olarak anlamak biraz zor.

Vitol küresel enerji ve emtia ticareti alanında faaliyet gösteren bir şirket. Petrol Ofisi satın alması da şirketin Türkiye’deki enerji sektöründeki varlığını önemli ölçüde güçlendirdi.

2017’de satın alma tamamlandığında Vitol, Petrol Ofisi’nin Türkiye akaryakıt pazarındaki konumunu ve geniş dağıtım altyapısını devralmış oldu. O dönemde Petrol Ofisi’nin 1.700’ün üzerinde istasyonu, 1 milyon metreküpten fazla depolama kapasitesi ve havaalanlarına jet yakıtı ikmal operasyonları bulunuyordu. Vitol.com

Bugün şirketin açıkladığı rakamlar ise yapının daha da genişlediğini gösteriyor. Petrol Ofisi Grubu yaklaşık 2.700 istasyon, 9 akaryakıt terminali, 18 havaalanı ikmal ünitesi ve 1 LPG terminali işletiyor; ayrıca 1,5 milyon metreküplük yakıt depolama kapasitesinden söz ediyor. Petrol Ofisi

Bu ölçekte bir operasyonu yönetmek, “İstasyona yakıt gelsin, müşteri deposunu doldursun” kadar basit değil.

Arka planda tedarik zinciri, depolama, lojistik, kalite kontrol, fiyatlama, finansman, bayi ilişkileri, havacılık yakıtı ve madeni yağ gibi birçok farklı alan birlikte çalışıyor.

Petrol Ofisi Sadece Benzin İstasyonu Mu?

İşte burada birçok kişinin yanıldığı nokta ortaya çıkıyor.

Petrol Ofisi’ni yalnızca yol kenarında gördüğümüz istasyonlardan ibaret düşünmek, bir buzdağının sadece suyun üstündeki kısmına bakmak gibi.

Şirket; akaryakıt dağıtımının yanında madeni yağlar, havaalanı yakıt ikmali, depolama, lojistik ve çeşitli enerji faaliyetlerinde bulunuyor. Kocaeli’deki madeni yağ fabrikası da grubun önemli üretim tesislerinden biri. Petrol Ofisi, madeni yağ tarafında Türkiye’nin yanı sıra yakın coğrafyaya ihracat yaptığını belirtiyor. Petrol Ofisi
 
Üst